Op een groen en ruim terrein in Kootwijkerbroek gebeurt iets bijzonders. Waar ooit een betonfabriek stond, ligt nu een groot zonnepark, een actieve helihaven én een innovatielab waar wordt gewerkt aan de volgende stap in luchtvaart: de ontwikkeling van een vertiport voor elektrische en waterstof-aangedreven luchtvaart. We spreken met Brand Jan van den Bosch van Energeion, ondernemer, luchtvaartliefhebber en partner van Dutch Drone Delta. Tijdens een recente DDD use case-sessie nam hij ons mee over zijn terrein en in zijn plannen. Plannen die laten zien hoe visie, pragmatisme en samenwerking samenkomen.
Brand Jan, laten we bij het begin beginnen. Wie ben jij en wat is Energeion?
“Ik ben ondernemer in hart en nieren en samen met mijn vader al mijn hele leven gefascineerd door vliegen. Die liefde voor de luchtvaart zit er bij ons echt van jongs af aan in. Al ruim dertig jaar hebben we hier op deze locatie een bedrijfsgebonden helihaven. Dat is geen hobbyproject, maar een serieus onderdeel van wat we doen. Energeion is de overkoepelende naam voor alles wat we hier ontwikkelen. Denk aan duurzame energieopwekking, het zonnepark, waterstofproductie, de helihaven en straks ook de vertiport. Alles draait om één ding: hoe kunnen we energie en mobiliteit slimmer, schoner en toekomstbestendig organiseren?”
Jullie locatie is behoorlijk uniek. Wat gebeurt hier allemaal?
“Dit terrein heeft een bijzondere geschiedenis. Hier stond vroeger een betonfabriek, die in 2019 is verhuisd. Dat gaf ons de ruimte om opnieuw na te denken: wat willen we hier mogelijk maken? Dat werd een zonnepark van zo’n 28 megawatt, gecombineerd met bestaande luchtvaartactiviteiten. Wat het bijzonder maakt, is dat hier alles samenkomt: ruimte, energie en luchtvaart. We wekken hier duurzame stroom op, experimenteren met waterstof via elektrolyse en hebben een actieve helihaven. Dat maakt deze plek ideaal om ook vooruit te kijken naar wat er aankomt: elektrisch en waterstof-aangedreven luchtvaart.”
En daar komt Urban Air Mobility en de vertiport om de hoek kijken?
“Precies. Wereldwijd zie je dat elektrische Vertical Take-Off and Landing-toestellen, eVTOL’s, snel dichterbij komen. Grote drones en bemande toestellen die elektrisch of op waterstof vliegen. Die hebben plekken nodig om te landen, op te stijgen, te laden en onderhouden te worden. Wij willen hier geen ‘of-of’, maar een ‘en-en’-situatie: een helihaven én een vertiport. Die combinatie kan prima, dat hebben studenten van onder andere TU Delft en de Hogeschool van Amsterdam hier ook onderzocht.”
Waarom is dit juist nu het moment om hiermee aan de slag te gaan?
“Omdat de techniek sneller gaat dan de regelgeving. Wereldwijd wordt hier al volop mee getest: in de Verenigde Staten, China en het Midden-Oosten. Nederland loopt het risico achteraan te hobbelen. Ik ben pragmatisch: je kunt eindeloos praten over regels, maar je moet ook beginnen met voorbereiden. Wij willen straks niet zeggen: ‘hadden we maar’. We willen klaarstaan op het moment dat het kan. Dat betekent nu al vergunningstrajecten starten, ontwerpen maken, risico’s in kaart brengen en gesprekken voeren met overheden.”
Is dat ook de reden dat jullie partner zijn geworden van Dutch Drone Delta?
“Ja, heel concreet. Wij hebben hulp nodig. Niet om nóg een visie te schrijven, maar om praktisch verder te komen. Wat zijn de stappen? Wie moet je spreken? Welke regelgeving is van toepassing en wat komt eraan? Dutch Drone Delta is voor ons een belangrijke sparringpartner. Jullie verbinden partijen, brengen kennis samen en kijken niet alleen naar beleid, maar ook naar uitvoering. Dat past bij ons.”
Wat verwacht je concreet van Dutch Drone Delta?
“Ondersteuning en verbinding. Bijvoorbeeld: als wij een vergunningsaanvraag doen en een gemeente of provincie heeft vragen over Europese kaders of veiligheid, dan is het enorm waardevol als ik kan zeggen: ‘Praat ook met Dutch Drone Delta.’ Daarnaast zie ik DDD als een platform waar we dit soort ontwikkelingen samen kunnen oppakken als use case. Niet alleen voor ons, maar als voorbeeld voor andere locaties in Nederland.”
Tijdens de DDD use case-sessie waren we hier met een grote groep partners. Wat vond je daarvan?
“Dat vond ik echt waardevol. Juist omdat er mensen aan tafel zaten met verschillende expertises: vergunningen, luchtvaartveiligheid, geluid, overheid en operators. Dat zijn precies de gesprekken die nodig zijn. Het laat zien hoe DDD werkt: niet als praatclub, maar als plek waar je samen probeert knelpunten te doorgronden en stappen vooruit te zetten. Dat waarderen wij enorm.”
Jullie werken ook veel met studenten. Waarom is dat zo belangrijk voor jullie?
“Omdat studenten onbevangen kijken. We hebben hier studenten van TU Delft, de Hogeschool van Amsterdam en andere opleidingen gehad die zich hebben vastgebeten in vertiports, regelgeving en eVTOL-ontwikkelingen wereldwijd. Zij hebben echt inhoudelijk werk geleverd, van internationale vergelijkingen tot concrete inpassingsstudies voor deze locatie. Dat helpt ons enorm en houdt ons scherp.”
Hoe zie jij de toekomst van eVTOL en Urban Air Mobility in Nederland?
“Ik verwacht dat we binnen vijf tot tien jaar ook in Nederland echt gaan vliegen met dit soort toestellen. Niet massaal, niet overal, maar wel op specifieke plekken en voor specifieke toepassingen. Denk aan snelle verbindingen zonder files, inspectievluchten, medische toepassingen of vervoer van personeel. Het begint waarschijnlijk in het hogere segment, maar technologie wordt altijd breder toepasbaar.”
Wat is volgens jou de grootste uitdaging?
“Niet de techniek. Die komt er wel. De grootste uitdaging zit in regelgeving, acceptatie en het durven doen. We moeten voorkomen dat we blijven wachten tot alles perfect is. Juist daarom is samenwerking zo belangrijk. Met overheden, kennisinstellingen, bedrijven en platforms zoals Dutch Drone Delta.”
Tot slot: wat hoop je dat dit partnerschap oplevert?
“Ik hoop dat we samen kunnen laten zien hoe je dit soort ontwikkelingen verantwoord en praktisch kunt voorbereiden in Nederland. Dat we van deze locatie een voorbeeld kunnen maken. En eerlijk gezegd hoop ik dat we over een paar jaar kunnen zeggen dat hier één van de eerste echte vertiports van Nederland is gerealiseerd. Niet als eindpunt, maar als startpunt.”
